Światowy Dzień Donacji i Transplantacji to szczególny moment, w którym zatrzymujemy się,
by oddać hołd Dawcom narządów, ich rodzinom oraz wszystkim osobom zaangażowanym w
ratowanie życia poprzez transplantacje. To także czas, w którym przypominamy, jak wielka
siła tkwi w ludzkiej decyzji o dzieleniu się życiem.
W tym roku obchody w Poznaniu miały wyjątkowy charakter – połączyły edukację,
wzruszenie, refleksję i wspólnotę. W centrum wydarzeń znalazło się posadzenie
symbolicznego Drzewa Życia, konferencja „Razem dla Życia – Wielkopolska mówi: TAK dla
Transplantacji”, Koncert „Dar Życia” w hołdzie dawcom narządów a także pilnik zdrowotno-
edukacyjny „Bezpieczni Razem dla Drugiego Życia”.
Sadzenie Drzewa Życia
Na terenie zielonym Szpitala Wojewódzkiego w Poznaniu, odbyła się wyjątkowa uroczystość
symbolicznego sadzenia pierwszego w Polsce drzewa poświęconego transplantologii. W
uroczystości udział wzięli:
- Jarosław Maciejewski – Wicewojewoda Wielkopolski,
- dr hab. n. med. Ilona Idasiak‑Piechocka – Zastępczyni Dyrektora ds. Medycznych Szpitala
Wojewódzkiego w Poznaniu, - Milena Wawrzynowicz – Dyrektor Departamentu Zdrowia Urzędu Marszałkowskiego w
Poznaniu - Roman Błażejczak – Prezes Fundacji Trzy Serca im. Prof. Mariana Zembali,
- prof. Maciej Głyda – Ordynator Oddziału Transplantologii i Chirurgii Ogólnej w Szpitalu
Wojewódzkim w Poznaniu oraz zaproszeni goście.
Dyrekcja Szpitala podkreśliła w swoim wystąpieniu, że drzewo staje się żywym znakiem
nadziei. Jego korzenie przypominają o wartościach zakorzenionych w naszej wspólnocie, a
rozrastające się gałęzie – o nowych szansach, które otrzymują biorcy dzięki decyzji Dawców.
To miejsce ma służyć zarówno refleksji, jak i edukacji – by kolejne pokolenia wiedziały, jak
ogromną moc ma donacja i jak wiele istnień można ocalić.
Konferencja: „Razem dla życia, Wielkopolska mówi: TAK dla Transplantacji”
Przeszczep to historia walki o zdrowie i życie razem z bliskimi. Za każdym z nich kryje się
opowieść o odwadze, nadziei i drugiej szansie.
Wielkopolski Urząd Wojewódzki wspólnie z Fundacją „Trzy Serca” im. prof. Mariana Zembali
zorganizowali w dniu 23 października 2025 r. wyjątkowe wydarzenie – konferencję pt.
„Razem dla życia, Wielkopolska mówi: TAK dla Transplantacji” poświęconą promocji
dawstwa narządów i tkanek oraz idei ratowania życia poprzez przeszczep.
Tego dnia w Sali Sesyjnej w Wielkopolskim Urzędzie Wojewódzkim spotkali się reprezentanci
środowisk zaangażowanych w ratowanie ludzkiego życia dzięki transplantacji –
przedstawiciele systemu ochrony zdrowia, wojska, organizacji pozarządowych oraz pacjenci
i ich bliscy. Podczas konferencji „Razem dla życia – Wielkopolska mówi: TAK dla
Transplantacji” lekarze specjaliści z ośrodków transplantacyjnych, koordynatorzy
transplantacyjni oraz wszyscy, którzy swoim profesjonalizmem budują renomę wielkopolskiej
transplantologii, wymienili się doświadczeniami, zaprezentowali osiągnięcia medycyny
transplantacyjnej i podzielili się historiami o drugim życiu.
Konferencja była też okazją do wręczenia przez wojewodę Agatę Sobczyk Medalu im.
Witolda Celichowskiego oraz pierwszej w historii statuetki „Skrzydła Transplantacji”,
przyznawanej przez Fundację „Trzy Serca”, 33. Powidzkiej Bazie Lotnictwa Transportowego,
która transportuje narządy do przeszczepów na terenie całego kraju w ramach „Akcji Serce”.
Statuetka symbolizuje skrzydła nadziei, które transplantacja daje pacjentom oczekującym na
przeszczep.
To nie tylko była konferencja – to wspólnota ludzi, którzy każdego dnia podejmują trudne
decyzje, walczą o życie innych i dają nadzieję. Pokazaliśmy, że transplantacja to temat bliski
każdemu z nas – bo każdy może być dawcą, a każdy może kiedyś potrzebować
przeszczepu.
Po zakończeniu konferencji jej uczestniczy przeszli do Aula Nova Akademii Muzycznej im.
Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu na koncert „Dar Życia” dedykowany zmarłym
dawcom, ich rodzinom, żywym dawcom, biorcom, chorym oczekującym na przeszczep,
zespołom medycznym oraz wszystkim osobom, których wspólne i solidarne działania
przyczyniają się do rozwoju tej wyjątkowej dziedziny medycyny na terenie Wielkopolski.
Wystąpili podczas niego artyści z Akademii Muzycznej im. I.J. Paderewskiego w Poznaniu
prezentując repertuar przygotowany specjalnie na tegoroczny Światowy Dzień Donacji i
Transplantacji. Współorganizatorem koncertu była Fundacja Anny Wierskiej „Dar Szpiku”.
Przewodnikami w tej muzycznej podróży byli ambasadorzy akcji dziennikarz Bartek
Jędrzejak oraz Dorota Raczkiewicz z Fundacji Drużyna Szpiku
Piknik zdrowotno-edukacyjny „Bezpieczni Razem – dla Drugiego Życia”
Piknik „Bezpieczni Razem – dla Drugiego Życia” , który odbył się w piątek 24 października
2025 r. w Wielkopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Poznaniu, był drugim dniem Obchodów
Światowego Dnia Donacji i Transplantacji.
Dzięki Partnerom pikniku wydarzenie zgromadziło setki uczestników, łącząc edukację
zdrowotną, profilaktykę i integrację w wyjątkowej atmosferze. Głównym celem było szerzenie
wiedzy o transplantologii, dawstwie narządów, zdrowym stylu życia i zbiórka krwi.
Najważniejsze punkty programu:
Otwarte rozmowy z osobami po przeszczepie serca i rodzinami dawców – szczere historie,
obalanie mitów i edukacja o oświadczeniu woli oraz możliwość złożenia symbolicznej
„Deklaracji Woli”.
Warsztaty medyczne prowadzone przez IFMSA: prezentacja systemu transplantacyjnego „od
kuchni” oraz nauka szycia chirurgicznego.
Profilaktyka i badania: spirometria, USG piersi, analiza składu ciała, badania przesiewowe
wątroby (FibroScan), instruktaż samobadania piersi i jąder.
Strefa NFZ – informacje o programach zdrowotnych, symulacje z alko- i narkogoglami,
prezentacje portali edukacyjnych.
Drużyna Szpiku – edukacja o dawstwie narządów i szpiku oraz honorowym krwiodawstwie
RCKiK – Oddz. Klubu HDK Legion – akcja krwiodawstwa zakończyła się następującym
wynikiem:
19 zarejestrowanych dawców (w tym 7 kobiet), 15 osób oddało krew (w tym 1 po raz
pierwszy), 6750 ml zebranej krwi, 3 nowych dawców szpiku, wielu odwiedzających
poinformowanych co znaczy krwiodawstwo i krwiolecznictwo
Atrakcje dla dzieci: kreatywne warsztaty KnockKnock, konkursy plastyczne, zabawy
edukacyjne.
Bezpieczeństwo i ratownictwo: pokazy pierwszej pomocy, sprzętu strażackiego, edukacja o
numerze 112, akcja „Czujka na straży Twojego bezpieczeństwa!”.
Strefa edukacyjna WSSE – higiena, profilaktyka chorób, bezpieczne grzybobranie, instruktaż
usuwania kleszczy.
Służby mundurowe: prezentacje Policji, Straży Pożarnej i Wojska – konkursy, pokazy,
promocja służby.
Rozstrzygnięcie konkursu plastycznego dla dzieci przedszkolnych “Mały dar-wielka nadzieja”
– wszyscy jego uczestnicy otrzymali nagrody, bo wszystkie prace były piękne.
Niezwykłą oprawę artystyczną tego dnia zapewnili Zespół Folklorystyczny “Wielkopolanie”,
dzieci z Przedszkola 121 w Poznaniu oraz wybitny kontratenor Tomasz Raczkiewicz,
któremu akompaniowała wspaniała Zuza Ambroży, a całe wydarzenie prowadziła Prezes
Fundacji Anny Wierskiej „Dar Szpiku” Dorota Raczkiewicz.
A teraz prezentujemy bardzo ciekawy wykład przygotowany jako wprowadzenie do
konferencji przez Wojciecha Czapiewskiego Prezesa Polskie Stowarzyszenie
Koordynatorów Transplan-tacyjnych.
Transplantologia w Wielkopolsce – gdzie jesteśmy, dokąd zmierzamy?
Wg. danych POLTRANSPLANT-u za rok 2024, Wielkopolska znajdowała się na 8 pozycji w
kraju pod względem liczby pozyskanych zmarłych dawców narządów (wskaźnik na milion
populacji – 19,23). W roku 2014, najbardziej aktywnym, byliśmy na 2 miejscu, ze
współczynnikiem 26,8 pmp.
Wielkopolska jest jednym z najważniejszych regionów transplantacyjnych w kraju i od lat
odgrywa ogromną rolę w systemie organizacyjno – koordynacyjnym pobierania i
przeszczepiania narządów, tkanek i komórek.
To właśnie tu, po raz pierwszy w Polsce, wprowadzono system szpitalnych koordynatorów
transplantacyjnych (lata 90-e XX wieku), opracowano schematy szkolenia zespołów
oddziałów AiIT, wykorzystywane potem przez długie lata w całym kraju.
Tutaj tworzyły się wzorce współpracy ze szpitalami w regionie, tutaj zainicjowano jedną
najdłużej trwających (nadal) pro-transplantacyjnych kampanii społecznych.
Od lat jesteśmy województwem, które pod względem liczby pobranych do przeszczepienia
narządów regularnie plasuje się w pierwszej trójce w kraju.
Lata 1994 – 2025 to:
– 2746 zgłoszonych potencjalnych dawców narządów
– 2173 dawców rzeczywistych (w tym 1238 wielonarządowych)
– 4230 pobranych nerek
– 423 pobrane serca
– 1069 pobranych płuc
– 37 pobranych trzustek
– 220 pobranych płuc
– 1068 pobranych rogówek
– 221 pobranych preparatów mięśniowo-szkieletowych
– 268 pobranych innych preparatów tkankowych
Lata 1989 – 2025 to:
– 3821 przeszczepień nerek
– 103 przeszczepienia serca
– 35 przeszczepień płuc
– 343 przeszczepienia rogówki
– 2417 przeszczepień szpiku u dorosłych
– 651 przeszczepień szpiku u dzieci
Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej, Szpital Kliniczny im.
Karola Jonschera, UM w Poznaniu.
1.12.1989 – pierwszy przeszczep szpiku
2000 – pierwsza na świecie transplantacja szpiku u dziecka, poprzedzona przygotowaniem z
treosulfanem
2000 – pierwsza w Polsce transplantacja krwi pępowinowej
2001 – pierwsza transplantacja pediatryczna szpiku od polskiego dawcy niespokrewnionego
2005 – pierwsza w Polsce transplantacja pediatryczna krwi pępowinowej od dawcy
niespokrewnionego
do 23 października 2025 r. wykonano 651 transplantacji szpiku.
Klinika Hematologii i Transplantacji Szpiku Uniwersytetu Medycznego im. Karola
Marcinkowskiego w Poznaniu, Oddział Hematologii i Transplantacji Szpiku
Październik 1990 – pierwszy autologiczny przeszczep szpiku (jako 2 ośrodek w Polsce)
1991 – pierwsza transplantacja allogeniczna szpiku
1999 – pierwsza transplantacja szpiku od dawcy niespokrewnionego
do 23 października 2025 r. 2471 transplantacji szpiku.
Oddział Transplantologii i Chirurgii Ogólnej, Szpital Wojewódzki w Poznaniu
7.01.1994 – pierwszy przeszczep nerki od dawcy zmarłego
12.04.1996 – pierwsza w Poznaniu transplantacja nerki od dawcy żywego spokrewnionego
26.07.2000 – pierwszy w Poznaniu jednoczasowy przeszczep 2 nerek
31.10.2001 – pierwsza w Poznaniu autotransplantacja nerki
25.02.2011 – pierwsze w Poznaniu przeszczepienie nerki od dawcy żywego
niespokrewnionego
do 23 października 2025 r. wykonano 3067 transplantacji nerki.
Klinika Kardiochirurgii i Transplantologii Katedry Kardio – Torakochirurgii
Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
2010 – pierwszy w Poznaniu przeszczep serca
2016 – „ECMO dla Wielkopolski” – pomost do pobrań DCD
2024 – program transplantacji pacjentów „high-risk”, będących we wstrząsie kardiogennym i
podłączonych do mechanicznego wspomagania krążenia – kontynuowany z sukcesem.
do 23 października 2025 r. wykonano 103 transplantacje serca.
Oddział Chirurgii Ogólnej i Transplantacyjnej, Uniwersytecki Szpital Kliniczny w
Poznaniu
13.09.2012 – pierwszy przeszczep nerki od dawcy zmarłego
10.05.2015 – pierwsze w Polsce pobranie i transplantacje dwóch nerek od dawcy DCD
2025 – przygotowanie do programu przeszczepiania trzustki
do 23 października 2025 r. wykonano 754 transplantacje nerki.
Oddział Torakochirurgii, Wielkopolskie Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii w Poznaniu
2014 – pierwszy w Poznaniu przeszczep płuc
2024 – 2025 dynamiczny wzrost liczby przeszczepień (14 miesięcy – 23 transplantacje
do 23 października 2025 r. wykonano 35 transplantacji płuc (27 BLTx, 8 SLTx).
Oddział Kliniczny Okulistyki i Okulistyki Dziecięcej, Uniwersytecki Szpital Kliniczny w
Poznaniu
2014 – pierwszy w Poznaniu przeszczep rogówki
do 23 października 2025 r. wykonano 343 transplantacje rogówki.
Dokąd zmierzamy?
Recepta na rozwój i sukces
Realizacja Paktu koncentruje się w szczególności w trzech podstawowych i kluczowych
obszarach:
Donacji – zwiększenie liczby donacji narządów i tkanek, które stanowią podstawę do
realizacji świadczeń transplantacyjnych, ratujących i przedłużających życie oraz
zdecydowane zwiększenie komfortu życia. Dotyczy to zarówno donacji od dawców zmarłych,
jak i szczególnego wspierania przeszczepów od dawców żywych.
Biorców – zwiększenie liczby osób zakwalifikowanych do przeszczepu na listach biorców
prowadzonych przez Regionalny Ośrodek Koordynacyjny.
Świadomości i akceptacji społecznej – promowanie idei transplantacji i dawstwa narządów
we wszystkich grupach społecznych poprzez uświadamianie potrzeby tego lecznictwa, pełnej
akceptacji i wspierania powszechnej zgody na pobieranie i przeszczepianie organów i
tkanek. Dodatkowo, szczególne promowanie idei dawstwa od osób żywych.
Deklaracja współpracy opiera się na transferze wiedzy i doświadczeń oraz na partnerstwie
opartym na zasadach wzajemnych korzyści, a także wspólnych działaniach wszystkich
sygnatariuszy Paktu w obszarze ich oddziaływania. Wspólnie mamy nadzieję, że będzie ona
również inspiracją dla instytucji, organizacji czy też kolejnych podmiotów leczniczych,
mających swoją siedzibę zarówno w województwie wielkopolskim, jak i w całej Polsce.
Chcemy zwiększać świadomość wszystkich, a w szczególności Wielkopolan, o tym że:
– transplantologia to dar życia, które jest wartością najważniejszą;
– transplantologia jest metodą ratowania życia osób chorych, dla których
przeszczepienie zdrowego narządu jest jedynym sposobem na powrót do zdrowia;
– każdy z Nas może stać się dawcą i każdy z Nas może potrzebować przeszczepu;
– wszyscy możemy swoimi działaniami przyczynić się do wspierania transplantologii
Zrealizujmy założenia „Wielkopolskiego Paktu dla Transplantologii”
Nie ma takiego drugiego porozumienia w kraju, w którym stronami są szpitale, uczelnie,
jednostki administracji (publiczne i samorządowe), partnerzy społeczni!
Mamy ogromny potencjał, by pomagać sobie wzajemnie, dla dobra społeczeństwa
Podsumowanie
Wielkopolska może być dumna z silnych ośrodków transplantacyjnych, wybitnych lekarzy i
empatycznego personelu, który codziennie ratuje życie. Ogromny wkład w promocję idei
dawstwa narządów i tkanek mają również działające od lat organizacje pozarządowe, które
walczą o świadomość i solidarność poprzez różne akcje, wydarzenia społeczne i sportowe.
Inicjatywy te są wspierane przez samorządy, środowiska medyczne dzięki czemu tworzy to
sieć działań, która wzmacnia przekaz i zwiększa ich zasięg.
Fundacja „Trzy Serca” im. Profesora Mariana Zembali składa serdeczne podziękowania
wszystkim instytucjom i osobom, które przyczyniły się do sukcesu tego wyjątkowego
wydarzenia jakim były Obchody Światowego Dnia Donacji i Transplantacji w Poznaniu 23-24
października 2025 r.
Szczególne wyrazy wdzięczności kierujemy do:
Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego – za nieocenione wsparcie organizacyjne,
Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego – za dofinansowanie, które
umożliwiło realizację programu na najwyższym poziomie,
Patronów honorowych – za wzmocnienie rangi wydarzenia swoim autorytetem,
Partnerów i instytucji współpracujących – za zaangażowanie, pomoc merytoryczną.
Dzięki Państwa wsparciu mogliśmy wspólnie promować ideę dawstwa narządów i tkanek,
edukować społeczeństwo oraz budować świadomość, że każda decyzja o donacji to dar
życia.
Razem tworzymy kulturę solidarności, nadziei i odpowiedzialności. Razem Tak dla
Transplantacji w Wielkopolsce. Dziękujemy!
